Opieka położnej w ciąży

Okres płodowy – jak rozwija się i rośnie mały dzidziuś w brzuchu mamy

Czas trwania ciąży to średnio 9 miesięcy, 40 tygodni. Trudo jednoznacznie określić dokładny czas trwania ciąży, gdyż wpływ na to ma wiele czynników.  Bardzo często trudno jest określić konkretny dzień zapłodnienia , dlatego też do obliczeń używamy początek pierwszego dnia ostatniej miesiączki.

Każdą ciąże możemy podzielić na tygodnie, miesiące a także trymestry. Umowny podział ciąży na trymestry wygląda następująco:

  • I trymestr – rozpoczyna się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki i trwa do 13 tygodnia (jest to 1,2,3 miesiąc ciąży),
  • II trymestr – trwa od 14 do 27 tygodnia ciąży (jest to 4,5,6 miesiąc),
  • III trymestr – trwa od 28 do 40 tygodnia lub do czasu zakończenia/ rozwiązania ciąży (jest to 7,8,9 miesiąc).

 

Okres płodowy rozpoczyna się w ok. 9 tygodniu rozwoju i kończy się waz z porodem. Czas przejście z rozwoju zarodkowego do płodowego wyznacza między innymi pojawienie się punktów kostnienia w kościach długich i w czaszce oraz rozpoczęcie hemopoezy w wątrobie (czyli proces wytwarzania i różnicowania się elementów morfotycznych krwi).

 

Od  poczęcia do 3 miesiąca

W  tym czasie większość narządów i układów jest już ukształtowana. Głowa stanowi połowę wielkości płodu. Oczy są szeroko rozstawione, powieki zamknięte, uszy osadzone nisko. Pod koniec 3 miesiąca rozwoju w okolicy płytek paznokciowych pojawiają się zagłębienia. W okolicy 10 tygodnia powoli zanika przepuklina fizjologiczna, tj. następuje cofnięcie się pętli jelitowych do jamy brzusznej. W 12 tygodniu jest możliwe rozróżnienie płci, lecz należy pamiętać, że nie jest to ostateczne rozpoznanie (pewne rozpoznanie lekarz może podać w II trymestrze). W badaniu usg zauważalna jest aktywność ruchowa  płodu, jednak jest ona na tyle słaba, że matka jej nie wyczuwa. Pojawia się odruch ssania i mrużenie powiek. Długość ciemieniowo-siedzeniowa (CRL) wynosi średnio 87mm, a masa ciała wynosi średnio 45g.

4 miesiąc rozwoju

Rozpoczyna się kształtowanie twarzy – następuje dośrodkowe przesunięcie oczu, małżowiny uszne przesuwają się ku górze, zaznaczają się rysy twarzy, pojawiają się delikatne brwi i rzęsy. Tułów i kończyny zaczynają rosnąć znacznie szybciej niż głowa. Postępuje proces kostnienia kości. W około 16 tygodniu u dziewczynek różnicują się jajniki. Długość ciemieniowo-siedzeniowa (CRL) wynosi około 140mm, a masa ciała to około 200g.

5 miesiąc rozwoju

Między 18 a 20 tygodniem rozwoju ostatecznie różnicuje się płeć płodu. U dziewczynek w 18 tygodniu wykształca się macica, natomiast w 20 tygodniu u chłopców rozpoczyna się proces zstępowania jąder do moszny. Skóra płodu pokrywa się mazią płodową oraz pojawia się na niej owłosienie płodowe tzw. lanugo. Zaczynają powstawać zawiązki zębów. W okolicy zamostkowej, okołonerkowej i karkowej rozwija się tkanka tłuszczowa brunatna. Ruchy stają się bardziej widoczne w badaniu usg oraz są już wyraźniej wyczuwalne przez przyszłą mame Długość CRL to około 190 mm, natomiast masa ciała to około 460g.

6 miesiąc rozwoju

W tym czasie znacznie wzrasta masa płodu. Proporcje ciała powoli zaczynają zbliżać się do proporcji noworodka. Skóra jest cienka, przezroczysta, różowoczerwona i pomarszczona. Płód zaczyna słyszeć. Znacznie wzrasta aktywność ruchowa dziecka. Długość CRL wynosi w tym okresie około 230-250mm, a masa ciała około 820-1000g.

7 miesiąc rozwoju

Rozwija się tkanka tłuszczowa żółta. Włosy na głowie są już dobrze rozwinięte i możliwe do zobrazowania na badaniu USG. Następuje intensywny rozwój mózgu oraz funkcji szpiku kostnego. W 26 tygodniu rozpoczyna się wydziela nie surfaktantu (który jest bardzo potrzebny do prawidłowego funkcjonowania płuc dziecka po porodzie). Płód może otwierać i zamykać oczy, odróżnia również światło i ciemność. Długość CRL wynosi średnio 270-280mm, a masa ciała średnio 1300-1700g.

8 miesiąc rozwoju

Skóra dziecka jest gładka, różowa, a tkanka podskórna stanowi około 8% masy jego ciała. Kończyny są dobrze rozwinięte. W około 30 tygodniu pojawia się odruch źreniczny (tzw. reakcja źrenicy na światło). Dzieci urodzone w tym okresie są zdolne do samodzielnego przeżycia. Długość CRL to średnio 300-320mm, natomiast masa ciała około 2250-2500g.

9 miesiąc rozwoju

To okres spowolnionego wzrostu płodu. Zanika owłosienie płodowe tzw. lanugo. Skóra zmienia kolor na biały lub niebiesko różowy. Paznokcie pokrywają opuszki palców. Tkanka tłuszczowa może stanowić nawet 16% masy ciała płodu. Silnie zaznaczony jest odruch chwytania i odruch źreniczny. Obwód głowy jest zbliżony do obwodu brzucha. Długość CRL (bez długości nóżek) wynosi 360mm, a masa ciała to średnio 3350-3400g.

 

Źródło: G.H. Bręborowicz „Położnictwo i Ginekologia” tom I, PZWL Warszawa 2015

Pierwsze ruchy dziecka

Kiedy można się spodziewać pierwszych ruchów maluszka?

Odbiór pierwszych ruchów dziecka jest bardzo subiektywny. Dopiero z czasem ruchy są tak wyraźne, że nie sposób ich z niczym pomylić i wątpliwości znikają. Przyjmuje się, że wcześniej pierwsze ruchy dziecka odczuwają kobiety drobne i szczupłe oraz w kolejnych ciążach. Mniejsza zawartość tkanki tłuszczowej u szczupłych kobiet ułatwia odbiór ruchów, ponieważ umożliwia to  uniknięcie efektu ich tłumienia. W kolejnych ciążach kobiety mają większą świadomość własnego ciała i wiedzą, czego się spodziewać, dlatego zazwyczaj szybciej rozpoznają ruchy dziecka. Należy również pamiętać, że sporo zależy od ułożenia łożyska – umiejscowienie go na przedniej ścianie macicy (czyli od strony powłok brzusznych ciężarnej)  może utrudniać odczuwanie ruchów dziecka. Szybciej odczuwa się również ruchy większych i bardziej energicznych dzieci. Późniejsze odczuwanie ruchów może być też związane z obecnością większej ilości płynu owodniowego.
Dziecko zaczyna poruszać się już około 10 tygodnia trwania ciąży, ale ruchy te są widoczne jedynie na USG. Natomiast pierwszych wyczuwalnych ruchów dziecka pojawią się między 18. (u wieloródek, czyli kobiet które już rodziły) a 24. tygodniem ciąży (u pierwiastek, czyli kobiet które są w ciąży po raz pierwszy), chociaż nie jest to regułą.

Dzięki badaniom USG wiadomo, że dziecko w brzuchu mamy:

  • porusza, zgina, prostuje rączki i nóżki,
  • dotyka twarzy, wkłada kciuk do buzi,
  • podskakuje po usłyszeniu głośnego dźwięku,
  • zaciska dłonie w piąstki,
  • przeciąga się.

Należy pamiętać, że każdy maluch ma własny rytm dnia, niektóre dzieci dają o sobie znać wczesnym rankiem, inne wieczorem. Zazwyczaj ruchy stają się bardziej intensywne po zjedzeniu posiłku.

Aktywność ruchowa dziecka w brzuchu mamy świadczy o jego prawidłowym rozwoju.

Jak rozpoznać pierwsze ruchy?

Pierwsze ruchy dziecka są odczuwalne raczej jako muśnięcia, delikatne przelewanie, bulgotanie, “bąbelki” w brzuchu. Pojawiają się zazwyczaj po jedzeniu albo wieczorem, gdy przyszła mama odpoczywa. Na pewno zorientujesz się, że to właśnie “to”. Gdy już wiesz, że nie chodzi o kopnięcia, bez problemu wyodrębnisz charakterystyczne “bulgotanie”.
Ruchy dziecka dopiero w późniejszym etapie  ciąży są odczuwane jako “kopnięcia”. Brzuch będzie falował i pojawią się na nim ślady obecności dziecka. Przykładając rękę do brzucha będzie można wyczuć kopnięcia.
Warto obserwować częstotliwość ruchów dziecka. Około 20 tygodnia będą one częste, ale słabe. Od 32 tygodnia występują rzadziej, ale są mocniejsze. Natomiast po 37 tygodniu występują  częściej z większą regularnością.

W jaki sposób liczyć, obserwować ruchy dziecka?

Dostępne są trzy sposoby na kontrolę dobrostanu płodu, biorąc pod uwagę jego ruchy. Jest to metoda jakościowa, ilościowa i specjalistyczna – tzw. metoda Cardiff.

Metoda jakościowa

Najprostsza metoda oceny ruchów. Polega ona na określaniu charakteru ruchów – czy są słabe, czy też silne.

Metoda ilościowa

Polega na obliczaniu ilości odczuwanych ruchów płodu w określonym czasie – najczęściej w wybrane 2 godziny w ciągu dnia. Wynik prawidłowy to 10 ruchów w ciągu 2 godzin. Należy jednak pamiętać, aby wybrane 2 godziny w ciągu dnia przeznaczone na obserwacje były stałe (przykładowo, codziennie między 17 a 19).

Metoda Cardiff

Metoda możliwa do stosowania już od 30 tygodnia ciąży o prawidłowym przebiegu. Do oceny tą metodą służy karta ruchów płodu, przedstawiona poniżej.

cardiff(źródło: http://mediweb.pl)

Metoda ta polega na codziennym liczeniu ruchów płodu między godziną 9.00 a 21.00. Za wynik prawidłowy uznaje się odczucie 10 wyraźnych ruchów płodu w ciągu 12 godzin. Jeśli 10 ruchów dziecka wystąpi w krótszym czasie, oznacza to zakończenie testu w danym dniu.

Na przedstawionej wyżej karcie oznacza się czas ostatniego – 10 ruchu. Natomiast jeśli liczba ruchów płodu jest mniejsza niż 10, kolejnego dnia przyszła mama powinna uważnie obserwować ruchy maluszka. Jeśli sytuacja się nie zmienia – należy udać się do lekarza.

Oznaczenie na karcie obserwacji:

Jeśli ostatni, 10 ruch nastąpił o godzinie 10.15, to zamalowujemy kwadrat przy godzinie 10.30., natomiast jeśli np. 10 ruch dziecka wystąpi o 19.50, to zamalowujemy kwadracik przy godzinie 20:00.

Źródło: M.Troszyński „Położnictwo: ćwiczenia” PZWL, Warszawa 2016

G. Bręborowicz „Położnictwo i ginekologia” tom I, PZWL, Warszawa 2015

Co to jest zapis KTG w ciąży – praktyczne wskazówki

Co to jest zapis KTG w ciąży – co warto widzieć, praktyczne wskazówki

Zapis KTG – co to jest?

To pytanie zadaje sobie wielu przyszłych rodziców. Podczas ciaży, jak również podczas porodu podstawową, nieinwazyjną, bezpieczną metodą oceny oraz nadzoru biofizycznego dobrostanu płodu jest analiza kardiotokograficzna zapisu akcji serca płodu. KTG – zapis kardiotokograficzny w największym uproszczeniu, to badanie pozwalające monitorować czynność serca płodu oraz aktywność skurczową macicy. Zapis KTG można wykonywać już od 28 tygodnia ciaży.

Kiedy wykonuje się KTG?

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi PTGiP (Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników) nie zaleca się przeprowadzania zapisów u kobiet w ciaży dotychczasowo o prawidłowym przebiegu, które nie są hospitalizowane i nie przekroczyły terminu porodu wyznaczonego według daty ostatniej miesiączki i badania ultrasonograficznego wykonanego około 12 tygodnia ciąży. Według części źródeł zaleca się hospitalizację po przekroczeniu terminu porodu i wdrożenie codziennych zapisów kardiotokograficznych celem monitorowania stanu wewnątrzmacicznego płodu, bądź wykonywanie ich ambulatoryjnie w ciągu pierwszego tygodnia po przekroczeniu terminu porodu.

Wskazania do wykonania zapisu KTG:

  • obecność zmian charakteru ruchów płodu – ich znaczące osłabienie, zanik lub gwałtowne nasilenie,
  • u pacjentki z ciążą powikłaną, której powikłania mogą mieć wpływ na dobrostan płodu,
  • nadzór nad ciążą bliźniaczą,
  • na  życzenie pacjentki.
Wskazania matczyne Powikłania ciąży
Zespół antyfosfolipidowy Stan przedrzucawkowy
Niewyrównana niedoczynność tarczycy Znaczące zmniejszenie liczy ruchów płodu
Hemoglobinopatie Małowodzie/wielowodzie
Sinicze wady serca Ciąża mnoga
Układowy toczeń trzewny Ograniczenie wewnątrzmacicznego wzrastania płodu
Przewlekłw choroby nerek Ciąża po terminie porodu
Cukrzyca typu I Konflikt serologiczny
Nadciśnienie tętnicze Obumeracie wewnątrzmaciczne płodu w przeszłości

Jak wygląda badanie, ile trwa?

Podczas badania na brzuch przyszłej mamy zakładane są dwa pasy z czujnikami- głowicami. Jadna z nich prowadzi pomiar uderzeń serca płodu, natomiast druga rejestruje aktywność skurczową macicy. Zapis KTG powinien być wykonywany u kobiet ciężarnych w warunkach spokoju, w wygodnej pozycji, najlepiej na lewym boku (likwidacja ucisku na żyłe główną dolną). Minimalny czas trwania zapisu to 20 minut, czas ten pozwala na obiektywną ocene zapisu, biorąc pod uwagę występowanie okresu snu i czuwania – aktywności płodu, która oczywiście wpływa na obraz zapisu.

Jak odczytać/ interpretować zapis KTG?

Prawidłowa liczba uderzeń serca płodu to 110-160 na minutę – to tak zwana normokardia. Może się wydawać,że to bardzo dużo. Należy pamiętać, że serce dziecko bije raz szybciej od serca mamy.

Spowolnienie lub przyspieszenie tętna płodu nie zawsze musi świadczyć o zagrożeniu jego dobrostanu. Dotyczy to zmian krótkotrwałych i przejściowych np. sen dziecka, ucisk na żyłe główną dolna, zdenerwowanie ciężarnej, wysokie ciśnienie ciężarnej, aktywność ruchowa płodu, niski wiek ciąży itp.

Zmienność podstawowa, oznacza chwilowe zmiany czynności serca płodu, powyżej i ponieżej wartości podstawowej (tzn. średniej wartości uderzeń serca płodu na minutę), w przypadku prawidłowego zapisu kardiotokograficznego wynosi od 5 do 25 uderzeń na minutę i odzwierciedla prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego płodu.

Jak rozumieć stwierdzenie, że zapis jest reaktywny? Oznacza to występowanie dwóch lub więcej akceleracji o amplitudzie ponad 15 uderzeń na minutę trwające co najmniej 15 sekund i związane są one z aktywnością ruchową płodu. Czym jest natomiast akceleracja? Jest to krótkotrwałe przyśpieszenie czynności serca płodu o co najmniej 15 uderzeń na minutę trwające co najmniej 15 sekund. Świadczy to o prawidłowej  funkcji układu nerwowego i prawie zawsze jest związane z aktywnością ruchową płodu.

 

Źródło: Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników – Zastosowanie kardiotokografii w położnictwie.

CENNIK USŁUG

Usługa

Cena

Wizyta edukacyjna u położnej
.100 zł
Wizyta edukacyjna położnej w domu u pacjentki
.150 zł
Wizyta patronażowa położnej (po porodzie)
.150 zł
Zapis KTG i ocena w kierunku rozpoczynającego się porodu
.100 zł
Pobranie krwi do badań w domu u pacjentki
.40 zł
6

certyfikowanych sonografistów

21

lat doświadczenia

3600

badań rocznie

Opinie naszych pacjentów:

Zainteresują Cię także:

Godziny przyjęć

Poniedziałek: 8:00 – 19:00
Wtorek: 8:00 – 19:00
Środa: 8:00 – 19:00
Czwartek: 8:00 – 19:00
Piątek: 8:00 – 19:00
Sobota: nieczynne
Niedziela: nieczynne





Opinie naszych pacjentów

Zapytaj o leczenie niepłodności

+48 33 816 11 00

Godziny przyjęć

Poniedziałek: 8:00 – 19:00
Wtorek: 8:00 – 19:00
Środa: 8:00 – 19:00
Czwartek: 8:00 – 19:00
Piątek: 8:00 – 19:00
Sobota: nieczynne
Niedziela: nieczynne





Call Now Button+48 33 816 11 00




Oddzwonimy do 48 godzin